Phần viết thư có cấu trúc cố định nên là phần dễ lấy điểm nhất. Đây là khung sườn năm phần, bộ mẫu câu cần thuộc và danh sách kiểm tra trước khi nộp.
Phần viết thư là phần dễ lấy điểm nhất trong kỳ thi tiếng Đức, vì nó có cấu trúc cố định. Khi bạn thuộc một khung sườn dùng được cho mọi đề, việc còn lại chỉ là điền nội dung — và bạn tiết kiệm được lượng thời gian rất lớn trong phòng thi.
Đề bài thực sự yêu cầu gì
Một đề viết thư ở A2, B1 hay B2 gần như luôn gồm ba thành phần: tình huống (bạn là ai, viết cho ai, vì việc gì), các ý bắt buộc (Leitpunkte, thường ba đến bốn ý), và đôi khi một gợi ý về độ dài.
Điểm quan trọng nhất mà nhiều thí sinh bỏ qua: giám khảo chấm trước hết theo việc bạn có xử lý đủ và đúng các ý bắt buộc hay không. Một lá thư văn phong đẹp nhưng thiếu một ý sẽ thua một lá thư giản dị mà đủ ý. Vì vậy việc đầu tiên khi nhận đề là gạch chân từng ý và đánh số chúng.
Thành phần thứ hai được chấm là giọng điệu: đề yêu cầu thư trang trọng hay thân mật. Dùng nhầm giọng điệu là lỗi bị trừ nặng vì nó cho thấy bạn chưa nhận diện được tình huống giao tiếp.
Khung sườn năm phần
Khung này dùng được cho hầu hết mọi đề, chỉ cần đổi mức độ trang trọng:
- Anrede — lời chào.
- Einleitung — một đến hai câu nêu lý do viết. Không kể lể dài dòng.
- Hauptteil — thân bài, mỗi ý bắt buộc là một đoạn nhỏ, đúng thứ tự đề cho.
- Schluss — một câu kết: mong hồi âm, cảm ơn, hoặc hẹn gặp.
- Grußformel và tên bạn.
Nguyên tắc vàng: một ý bắt buộc = một đoạn. Cách này giúp bạn không bỏ sót ý, giúp giám khảo dễ tìm ý, và tự động tạo ra bố cục mạch lạc mà không cần cố gắng gì thêm.
Trước khi viết, hãy dành khoảng hai phút phác một dàn ý cực ngắn ra giấy nháp: bốn gạch đầu dòng, mỗi gạch một từ khóa tiếng Đức. Hai phút này thường tiết kiệm được năm phút sửa chữa sau đó.
Mẫu câu cho từng phần
Hãy học thuộc một bộ nhỏ và dùng đi dùng lại. Bạn không cần nhiều lựa chọn, bạn cần những lựa chọn chắc chắn đúng.
Mở đầu
- Trang trọng: Sehr geehrte Damen und Herren, / Sehr geehrte Frau Müller,
- Thân mật: Liebe Anna, / Hallo Thomas,
- Sau lời chào, câu đầu tiên viết chữ thường (trừ danh từ) vì sau dấu phẩy.
Nêu lý do viết
- ich schreibe Ihnen, weil…
- vielen Dank für Ihre E-Mail vom …
- Thân mật: wie geht es dir? Ich melde mich, weil…
Chuyển ý trong thân bài
- Zuerst… / Außerdem… / Ein weiterer Punkt ist…
- Nêu đề nghị: Ich schlage vor, dass… / Wäre es möglich, …?
- Xin lỗi hoặc từ chối: Leider kann ich nicht…, weil…
Kết thúc
- Trang trọng: Ich freue mich auf Ihre Antwort. — Mit freundlichen Grüßen
- Thân mật: Ich freue mich, von dir zu hören. — Liebe Grüße
Trang trọng hay thân mật: cách nhận biết
Nếu người nhận là bạn bè, người thân, bạn cùng lớp — dùng du và lời chào thân mật. Nếu người nhận là công ty, nhà trường, chủ nhà, cơ quan, hoặc một người bạn không quen — dùng Sie.
Ba lỗi hay gặp khi chuyển giọng điệu:
- Trộn du và Sie trong cùng một thư. Đây là lỗi rất dễ mắc khi bạn học thuộc mẫu câu từ hai nguồn khác nhau. Sau khi viết xong, hãy quét lại riêng một lượt chỉ để kiểm tra đại từ.
- Quên viết hoa Sie, Ihnen, Ihr ở dạng lịch sự.
- Dùng lời chào thân mật với kết thúc trang trọng, kiểu Hallo Anna … Mit freundlichen Grüßen. Hai đầu lá thư phải cùng một giọng.
Danh sách kiểm tra trước khi nộp
Dành hai đến ba phút cuối để rà theo đúng thứ tự này. Đừng đọc lại toàn bài một cách chung chung — hãy kiểm tra từng hạng mục riêng, vì mắt người rất kém trong việc bắt nhiều loại lỗi cùng lúc.
- Đã xử lý đủ tất cả các ý bắt buộc chưa? Đối chiếu lại với đề, không dựa vào trí nhớ.
- Có lời chào và lời kết đúng giọng điệu không?
- Động từ đã đứng đúng vị trí trong các câu có weil, dass, wenn chưa?
- Danh từ đã viết hoa hết chưa? Đây là lỗi cơ học, sửa rất nhanh.
- Thì quá khứ có nhất quán không? Trong thư, Perfekt là lựa chọn tự nhiên cho việc đã xảy ra.
Luyện tập thế nào cho hiệu quả
Viết nhiều mà không có ai sửa sẽ củng cố chính những lỗi bạn không nhìn thấy. Một cách luyện tốt hơn:
- Mỗi tuần viết hai lá thư theo đề mẫu chính thức, có bấm giờ đúng như thi.
- Nhờ giáo viên sửa một lá, và tự lập “sổ lỗi” riêng của mình. Sau bốn tuần bạn sẽ thấy chỉ có khoảng năm lỗi lặp đi lặp lại.
- Viết lại lá thư đã được sửa một lần nữa, không nhìn bản gốc. Bước này mới là bước học thật sự.
- Gom một “ngân hàng câu” cá nhân: mỗi khi gặp một câu hay trong sách giáo trình, chép vào và dùng nó trong bài tiếp theo.
Nếu bạn muốn có người sửa bài viết định kỳ và chỉ ra nhóm lỗi lặp lại của riêng mình, hãy liên hệ để được tư vấn lộ trình luyện thi phù hợp.
